Menu toggle
Porta Polonica
Navigation

Pracownie polskich malarzy w Monachium około 1890 roku

Carl Teufel, Pracownia Alfreda Wierusza-Kowalskiego, Monachium 1889, fotografia czarno-biała, odbitka z negatywu szklanego, 18 x 24 cm, Archiwum Fotografii w Marburgu (Bildarchiv Foto Marburg), zdjęcie nr: 121.688, rok digitalizacji: 2013.

Mediathek Sorted

Mediateka
Zdj. nr 1: Józef Brandt - Carl Teufel: Pracownia Józefa Brandta, Monachium 1889
Zdj. nr 1: Józef Brandt
Zdj. nr 1: Józef Brandt - Carl Teufel: Pracownia Józefa Brandta, Monachium 1889 © © Bildarchiv Foto Marburg / Carl Teufel - Rechte vorbehalten https://www.bildindex.de/media/obj22004980/fm121569
Zdj. nr 2: Józef Brandt - Carl Teufel: Pracownia Józefa Brandta, Monachium 1889
Zdj. nr 2: Józef Brandt
Zdj. nr 2: Józef Brandt - Carl Teufel: Pracownia Józefa Brandta, Monachium 1889 © Münchner Digitalisierungs-Zentrum, Digitale Bibliothek http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0011/bsb00110288/images/
Zdj. nr 3: Szymon Buchbinder  - Carl Teufel: Pracownia Szymona Buchbindera, Monachium 1889
Zdj. nr 3: Szymon Buchbinder
Zdj. nr 3: Szymon Buchbinder - Carl Teufel: Pracownia Szymona Buchbindera, Monachium 1889 © © Bildarchiv Foto Marburg / Carl Teufel - Rechte vorbehalten https://www.bildindex.de/media/obj22004983/fm121576
Zdj. nr 4: Szymon Buchbinder - Carl Teufel: Pracownia Szymon Buchbinder, Monachium 1889
Zdj. nr 4: Szymon Buchbinder
Zdj. nr 4: Szymon Buchbinder - Carl Teufel: Pracownia Szymon Buchbinder, Monachium 1889 © Münchner Digitalisierungs-Zentrum, Digitale Bibliothek http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0011/bsb00110288/images/
Zdj. nr 1: Józef Brandt
Carl Teufel: Pracownia Józefa Brandta, Monachium 1889
Zdj. nr 2: Józef Brandt
Carl Teufel: Pracownia Józefa Brandta, Monachium 1889
Zdj. nr 3: Szymon Buchbinder
Carl Teufel: Pracownia Szymona Buchbindera, Monachium 1889
Zdj. nr 4: Szymon Buchbinder
Carl Teufel: Pracownia Szymon Buchbinder, Monachium 1889
Abb. 5: Władysław Czachórski - Carl Teufel: Künstleratelier Władysław Czachórski, München 1889
Abb. 5: Władysław Czachórski
Abb. 5: Władysław Czachórski - Carl Teufel: Künstleratelier Władysław Czachórski, München 1889 © © Bildarchiv Foto Marburg / Carl Teufel - Rechte vorbehalten https://www.bildindex.de/media/obj22004988/fm121579
Zdj. nr 5a: Władysław Czachórski  - Dama w liliowej sukni z kwiatami, Monachium 1880-1890, olej na płótnie, 55 x 78 cm
Zdj. nr 5a: Władysław Czachórski
Zdj. nr 5a: Władysław Czachórski - Dama w liliowej sukni z kwiatami, Monachium 1880-1890, olej na płótnie, 55 x 78 cm © http://cyfrowe.mnw.art.pl
Zdj. nr 6: Władysław Czachórski  - Carl Teufel: Pracownia Władysława Czachórskiego, Monachium 1889
Zdj. nr 6: Władysław Czachórski
Zdj. nr 6: Władysław Czachórski - Carl Teufel: Pracownia Władysława Czachórskiego, Monachium 1889 © Münchner Digitalisierungs-Zentrum, Digitale Bibliothek http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0011/bsb00110288/images/
Zdj. nr 7: Franciszek Ejsmond  - Carl Teufel: Pracownia Franciszka Ejsmonda, Monachium 1889
Zdj. nr 7: Franciszek Ejsmond
Zdj. nr 7: Franciszek Ejsmond - Carl Teufel: Pracownia Franciszka Ejsmonda, Monachium 1889 © © Bildarchiv Foto Marburg / Carl Teufel - Rechte vorbehalten https://www.bildindex.de/media/obj22004999/fm121609
Abb. 5: Władysław Czachórski
Carl Teufel: Künstleratelier Władysław Czachórski, München 1889
Zdj. nr 5a: Władysław Czachórski
Dama w liliowej sukni z kwiatami, Monachium 1880-1890, olej na płótnie, 55 x 78 cm
Zdj. nr 6: Władysław Czachórski
Carl Teufel: Pracownia Władysława Czachórskiego, Monachium 1889
Zdj. nr 7: Franciszek Ejsmond
Carl Teufel: Pracownia Franciszka Ejsmonda, Monachium 1889
Zdj. nr 8: Franciszek Ejsmond  - Carl Teufel: Pracownia Franciszka Ejsmonda, Monachium 1889
Zdj. nr 8: Franciszek Ejsmond
Zdj. nr 8: Franciszek Ejsmond - Carl Teufel: Pracownia Franciszka Ejsmonda, Monachium 1889 © © Bildarchiv Foto Marburg / Carl Teufel - Rechte vorbehalten https://www.bildindex.de/media/obj22004999/fm121610
Zdj. nr 8a: Franciszek Ejsmond - Reprodukcja obrazu Franciszka Ejsmonda, ok. 1890
Zdj. nr 8a: Franciszek Ejsmond
Zdj. nr 8a: Franciszek Ejsmond - Reprodukcja obrazu Franciszka Ejsmonda, ok. 1890 © Muzeum Cyfrowe / http://cyfrowe.mnw.art.pl/dmuseion/
Zdj. nr 9: Franciszek Ejsmond  - Carl Teufel: Pracownia Franciszka Ejsmonda, Monachium 1889
Zdj. nr 9: Franciszek Ejsmond
Zdj. nr 9: Franciszek Ejsmond - Carl Teufel: Pracownia Franciszka Ejsmonda, Monachium 1889 © Münchner Digitalisierungs-Zentrum, Digitale Bibliothek http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0011/bsb00110288/images/
Zdj. nr 10: Zdzisław Jasiński - Carl Teufel: Pracownia Zdzisława Jasińskiego, Monachium 1889
Zdj. nr 10: Zdzisław Jasiński
Zdj. nr 10: Zdzisław Jasiński - Carl Teufel: Pracownia Zdzisława Jasińskiego, Monachium 1889 © © Bildarchiv Foto Marburg / Carl Teufel - Rechte vorbehalten https://www.bildindex.de/media/obj22005035/fm121669
Zdj. nr 8: Franciszek Ejsmond
Carl Teufel: Pracownia Franciszka Ejsmonda, Monachium 1889
Zdj. nr 8a: Franciszek Ejsmond
Reprodukcja obrazu Franciszka Ejsmonda, ok. 1890
Zdj. nr 9: Franciszek Ejsmond
Carl Teufel: Pracownia Franciszka Ejsmonda, Monachium 1889
Zdj. nr 10: Zdzisław Jasiński
Carl Teufel: Pracownia Zdzisława Jasińskiego, Monachium 1889
Zdj. nr 10a: Zdzisław Jasiński - Chora matka, olej na płótnie, 1889
Zdj. nr 10a: Zdzisław Jasiński
Zdj. nr 10a: Zdzisław Jasiński - Chora matka, olej na płótnie, 1889 © http://www.agraart.pl
Zdj. nr 10b: Zdzisław Jasiński - Felix Jasiński: Rycina według obrazu „Chora matka“ (1889) Zdzisława Jasińskiego, 1890
Zdj. nr 10b: Zdzisław Jasiński
Zdj. nr 10b: Zdzisław Jasiński - Felix Jasiński: Rycina według obrazu „Chora matka“ (1889) Zdzisława Jasińskiego, 1890 © https://polona.pl/item/chora-matka,NzAwODA5NjY/0/#info:metadata
Zdj. nr 11: Antoni Kozakiewicz  - Carl Teufel: Pracownia Antoniego Kozakiewicza, Monachium 1889
Zdj. nr 11: Antoni Kozakiewicz
Zdj. nr 11: Antoni Kozakiewicz - Carl Teufel: Pracownia Antoniego Kozakiewicza, Monachium 1889 © © Bildarchiv Foto Marburg / Carl Teufel - Rechte vorbehalten https://www.bildindex.de/media/obj22005052/fm121690
Zdj. nr 12: Antoni Kozakiewicz - Carl Teufel: Pracownia Antoniego Kozakiewicza, Monachium 1889
Zdj. nr 12: Antoni Kozakiewicz
Zdj. nr 12: Antoni Kozakiewicz - Carl Teufel: Pracownia Antoniego Kozakiewicza, Monachium 1889 © Münchner Digitalisierungs-Zentrum, Digitale Bibliothek http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0011/bsb00110306/images/
Zdj. nr 10a: Zdzisław Jasiński
Chora matka, olej na płótnie, 1889
Zdj. nr 10b: Zdzisław Jasiński
Felix Jasiński: Rycina według obrazu „Chora matka“ (1889) Zdzisława Jasińskiego, 1890
Zdj. nr 11: Antoni Kozakiewicz
Carl Teufel: Pracownia Antoniego Kozakiewicza, Monachium 1889
Zdj. nr 12: Antoni Kozakiewicz
Carl Teufel: Pracownia Antoniego Kozakiewicza, Monachium 1889
Zdj. nr 13: Kazimierz Pułaski - Carl Teufel: Pracownia Kazimierza Pułaskiego, Monachium 1889
Zdj. nr 13: Kazimierz Pułaski
Zdj. nr 13: Kazimierz Pułaski - Carl Teufel: Pracownia Kazimierza Pułaskiego, Monachium 1889 © © Bildarchiv Foto Marburg / Carl Teufel - Rechte vorbehalten https://www.bildindex.de/media/obj22005106/fm121771?medium=fm121771
Zdj. nr 14: Jan Rosen - Carl Teufel: Pracownia Jana Rosena, Monachium 1889
Zdj. nr 14: Jan Rosen
Zdj. nr 14: Jan Rosen - Carl Teufel: Pracownia Jana Rosena, Monachium 1889 © © Bildarchiv Foto Marburg / Carl Teufel - Rechte vorbehalten https://www.bildindex.de/media/obj20394867/fm121783
Zdj. nr 15: Jan Rosen - Carl Teufel: Pracownia Jana Rosena, Monachium 1889
Zdj. nr 15: Jan Rosen
Zdj. nr 15: Jan Rosen - Carl Teufel: Pracownia Jana Rosena, Monachium 1889 © Münchner Digitalisierungs-Zentrum, Digitale Bibliothek http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0011/bsb00110307/images/
Zdj. nr 16: Franciszek Streitt  - Carl Teufel: Pracownia Franciszka Streitta, Monachium 1889
Zdj. nr 16: Franciszek Streitt
Zdj. nr 16: Franciszek Streitt - Carl Teufel: Pracownia Franciszka Streitta, Monachium 1889 © © Bildarchiv Foto Marburg / Carl Teufel - Rechte vorbehalten https://www.bildindex.de/media/obj22005152/fm121835
Zdj. nr 13: Kazimierz Pułaski
Carl Teufel: Pracownia Kazimierza Pułaskiego, Monachium 1889
Zdj. nr 14: Jan Rosen
Carl Teufel: Pracownia Jana Rosena, Monachium 1889
Zdj. nr 15: Jan Rosen
Carl Teufel: Pracownia Jana Rosena, Monachium 1889
Zdj. nr 16: Franciszek Streitt
Carl Teufel: Pracownia Franciszka Streitta, Monachium 1889
Zdj. nr 16a: Franciszek Streitt  - Kwiatek do kapelusza, ok. 1889
Zdj. nr 16a: Franciszek Streitt
Zdj. nr 16a: Franciszek Streitt - Kwiatek do kapelusza, ok. 1889 © http://www.agraart.pl
Zdj. nr 16b: Franciszek Streitt  - Cygański chłopiec grający na skrzypcach, 1890
Zdj. nr 16b: Franciszek Streitt
Zdj. nr 16b: Franciszek Streitt - Cygański chłopiec grający na skrzypcach, 1890 © https://imkinsky.com/de/kuenstler/21148-franz-streitt/48217-franz-streitt
Zdj. nr 17: Franciszek Streitt  - Carl Teufel: Pracownia Franciszka Streitta, Monachium 1889
Zdj. nr 17: Franciszek Streitt
Zdj. nr 17: Franciszek Streitt - Carl Teufel: Pracownia Franciszka Streitta, Monachium 1889 © Münchner Digitalisierungs-Zentrum, Digitale Bibliothek http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0011/bsb00110307/images/
Zdj. nr 18: Zdzisław Suchodolski  - Carl Teufel: Pracownia Zdzisława Suchodolskiego, Monachium 1889
Zdj. nr 18: Zdzisław Suchodolski
Zdj. nr 18: Zdzisław Suchodolski - Carl Teufel: Pracownia Zdzisława Suchodolskiego, Monachium 1889 © © Bildarchiv Foto Marburg / Carl Teufel - Rechte vorbehalten https://www.bildindex.de/media/obj22005155/fm121838
Zdj. nr 16a: Franciszek Streitt
Kwiatek do kapelusza, ok. 1889
Zdj. nr 16b: Franciszek Streitt
Cygański chłopiec grający na skrzypcach, 1890
Zdj. nr 17: Franciszek Streitt
Carl Teufel: Pracownia Franciszka Streitta, Monachium 1889
Zdj. nr 18: Zdzisław Suchodolski
Carl Teufel: Pracownia Zdzisława Suchodolskiego, Monachium 1889
Zdj. nr 19: Zdzisław Suchodolski  - Carl Teufel: Pracownia Zdzisława Suchodolskiego, Monachium 1889
Zdj. nr 19: Zdzisław Suchodolski
Zdj. nr 19: Zdzisław Suchodolski - Carl Teufel: Pracownia Zdzisława Suchodolskiego, Monachium 1889 © Münchner Digitalisierungs-Zentrum, Digitale Bibliothek http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0011/bsb00110307/images/
Zdj. nr 20: Alfred Wierusz-Kowalski - Carl Teufel: Pracownia Alfreda Wierusza-Kowalskiego, Monachium 1889
Zdj. nr 20: Alfred Wierusz-Kowalski
Zdj. nr 20: Alfred Wierusz-Kowalski - Carl Teufel: Pracownia Alfreda Wierusza-Kowalskiego, Monachium 1889 © © Bildarchiv Foto Marburg / Carl Teufel - Rechte vorbehalten https://www.bildindex.de/media/obj22005051/fm121688
Zdj. nr 20a: Alfred Wierusz-Kowalski - Napad wilków, 1910
Zdj. nr 20a: Alfred Wierusz-Kowalski
Zdj. nr 20a: Alfred Wierusz-Kowalski - Napad wilków, 1910 © Muzeum Okręgowe, Suwałki
Zdj. nr 20b: Alfred Wierusz-Kowalski - Przeprawa przez rzekę, 1890, olej na płótnie, 72 x 118 cm.
Zdj. nr 20b: Alfred Wierusz-Kowalski
Zdj. nr 20b: Alfred Wierusz-Kowalski - Przeprawa przez rzekę, 1890, olej na płótnie, 72 x 118 cm. © Własność prywatna w depozycie Muzeum Okręgowego w Suwałkach
Zdj. nr 19: Zdzisław Suchodolski
Carl Teufel: Pracownia Zdzisława Suchodolskiego, Monachium 1889
Zdj. nr 20: Alfred Wierusz-Kowalski
Carl Teufel: Pracownia Alfreda Wierusza-Kowalskiego, Monachium 1889
Zdj. nr 20a: Alfred Wierusz-Kowalski
Napad wilków, 1910
Zdj. nr 20b: Alfred Wierusz-Kowalski
Przeprawa przez rzekę, 1890, olej na płótnie, 72 x 118 cm.
Zdj. nr 21: Alfred Wierusz-Kowalski - Carl Teufel: Pracownia Alfreda Wierusza-Kowalskiego, Monachium 1889
Zdj. nr 21: Alfred Wierusz-Kowalski
Zdj. nr 21: Alfred Wierusz-Kowalski - Carl Teufel: Pracownia Alfreda Wierusza-Kowalskiego, Monachium 1889 © © Bildarchiv Foto Marburg / Carl Teufel - Rechte vorbehalten https://www.bildindex.de/media/obj22005051/fm121689
Zdj. nr 22: Alfred Wierusz-Kowalski - Carl Teufel: Pracownia Alfreda Wierusza-Kowalskiego, Monachium 1889
Zdj. nr 22: Alfred Wierusz-Kowalski
Zdj. nr 22: Alfred Wierusz-Kowalski - Carl Teufel: Pracownia Alfreda Wierusza-Kowalskiego, Monachium 1889 © Münchner Digitalisierungs-Zentrum, Digitale Bibliothek http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0011/bsb00110306/images/
Zdj. nr 23: Paleta malarzy monachijskich - Paleta malarzy monachijskich, Tygodnik Ilustrowany, Warschau 1890
Zdj. nr 23: Paleta malarzy monachijskich
Zdj. nr 23: Paleta malarzy monachijskich - Paleta malarzy monachijskich, Tygodnik Ilustrowany, Warschau 1890 © Biblioteka cyfrowa Uniwersytetu Łódzkiego
Album malarzy polskich, Warschau 1876 - Album malarzy polskich. Serya pierwsza. Monachium, Warschau 1876
Album malarzy polskich, Warschau 1876
Album malarzy polskich, Warschau 1876 - Album malarzy polskich. Serya pierwsza. Monachium, Warschau 1876
Zdj. nr 21: Alfred Wierusz-Kowalski
Carl Teufel: Pracownia Alfreda Wierusza-Kowalskiego, Monachium 1889
Zdj. nr 22: Alfred Wierusz-Kowalski
Carl Teufel: Pracownia Alfreda Wierusza-Kowalskiego, Monachium 1889
Zdj. nr 23: Paleta malarzy monachijskich
Paleta malarzy monachijskich, Tygodnik Ilustrowany, Warschau 1890
Album malarzy polskich, Warschau 1876
Album malarzy polskich. Serya pierwsza. Monachium, Warschau 1876
Więcej
Carl Teufel, Pracownia Alfreda Wierusza-Kowalskiego, Monachium 1889, fotografia czarno-biała, odbitka z negatywu szklanego, 18 x 24 cm, Archiwum Fotografii w Marburgu (Bildarchiv Foto Marburg), zdjęcie nr: 121.688, rok digitalizacji: 2013.
Carl Teufel, Pracownia Alfreda Wierusza-Kowalskiego, Monachium 1889, fotografia czarno-biała, odbitka z negatywu szklanego, 18 x 24 cm, Archiwum Fotografii w Marburgu (Bildarchiv Foto Marburg), zdjęcie nr: 121.688, rok digitalizacji: 2013.

Również Franciszek – lub Franz – von Ejsmond (1859-1831)[92] prezentował się w swojej pracowni jako poważany artysta z wyższych sfer (zdj. nr 7-9). Pracownia ta mieściła się w mieszkaniu po lewej stronie na pierwszym piętrze drugiego budynku na tyłach domu przy ulicy Theresienstraße 148 w dzielnicy Maxvorstadt (zdj. nr 7-9).[93] Wynajmował ją w czasie od 1888 roku do wyjazdu z Monachium w roku 1894 i tam też mieszkał. Pomieszczenie pracowni było wysokie i przestronne i – jak widać na zdjęciach – stały w nim obrazy malarza, który został uwieczniony bez żadnego pozowania, siedząc spokojnie raz przed sztalugą, innym razem przeglądając jakąś teczkę. Jedyne dekoracje wnętrza to makartowskie bukiety, kapy, makaty ścienne i portiery oraz japoński parawan. Dwa kirysy, wypchany ptak i regał z wazonami i butelkami sprawiają wrażenie, jakoby ich posiadanie było obowiązkowe. I gdyby nie naturalnej wielkości drewniany koń za zasłoną z lewej strony, z ogłowiem i ubraną kukłą jeźdźca, który zdaje się wbiegać do pracowni (zdj. nr 8), to nic nie wskazywałoby na rodzaj malarstwa czy na typowe dla Ejsmonda tematy. Pracownia nie wskazuje ani na reprezentacyjny przepych, ani na pasję zbieractwa malarza. Schody prowadzą do części mieszkalnej wyposażonej w dywany, firany, zasłony i drobne meble.

Ejsmond również pochodził z rodziny szlacheckiej; był synem właściciela majątków w okolicach Radomia. Swoje kształcenie rozpoczął w prywatnej pracowni Wojciecha Gersona (1831-1901) w Warszawie, następnie studiował w Klasie Rysunkowej u Aleksandra Kamińskiego (1823-1886). W 1879 roku udał się do Monachium, gdzie studiował do roku 1886 na Akademii Sztuk Pięknych pod kierunkiem Wagnera oraz u ucznia Piloty‘ego, węgierskiego malarza historycznego Gyuli Benczúra (1844-1920). Przyjaźnił się z Fałatem i Brandtem. Jego malarstwo wyróżniała szeroka gama tematów. Pod wpływem Brandta i Wierusza-Kowalskiego malował motywy jeździeckie i sceny myśliwskie na tle zimowego krajobrazu, na wzór obrazu, który widać na jednym ze zdjęć pracowni (zdj. nr 7), poza tym też: orientalne kompozycje figuralne, portrety, martwe natury, kwiaty i sceny religijne. Sławę przyniosły mu jednak małe sceny rodzajowe z życia wsi i małych miasteczek zainspirowane twórczością malarzy z Düsseldorfu i Monachium, takich jak: Knaus, Vautier, Harburger oraz Defregger. Popularne stały się jego sentymentalne i pełne humoru sceny, które idealizowały szczęście rodzinne i życie dzieci, jak na przykład na obrazie „Pierworodny“, widocznym po środku jednej z fotografii (zdj. nr 8) - obok sztalugi, po prawej stronie, który był rozpowszechniany w formie pocztówki wydanej w monachijskim wydawnictwie Franza Hanfstaengla (zdj. nr 8a). Inne wersje tego motywu pojawiają się do dziś na polskich aukcjach.[94] Z prawej strony pieca stoi duży portret „Odaliski“ lub „Cyganki“ w stylu orientalnym, pozą i nakryciem głowy przypominający motyw na „Palecie“ Ejsmonda znajdującej się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie (zdj. nr 8b). Podczas gdy inni monachijscy malarze, jak na przykład Harburger, posiadali w swoich pracowniach całe izby chłopskie, które służyły im jako obiekty studyjne i modele do obrazów,[95] Ejsmond dopiero po swoim powrocie do Polski nabył w Dąbrówce koło Grodziska wiejską chatę z meblami i sprzętami, która służyła mu jako pracownia i kolekcja wzorów do jego obrazów.

Z kolei w 1880 roku przybył do Monachium Zdzisław (von) Suchodolski (1835-1908)[96], który już wtedy znaczną część kariery artystycznej miał za sobą. Początkowo studiował prawo w Krakowie. Pierwsze lekcje rysunku pobierał u ojca, malarza obrazów o tematyce wojskowej, natomiast studia artystyczne podjął w Düsseldorfie. Następnie, po pobytach w Brukseli i Paryżu, pracował we Włoszech jako wolny malarz i osiadł na Capri. Od 1874 roku mieszkał w Weimarze, gdzie ożenił się z malarką Elisabeth von Bauer, uczennicą malarza historycznego Ferdinanda Pauwelsa (1830-1904), i gdzie urodził się ich syn. Po przeprowadzce do Monachium rodzina mieszkała na trzecim piętrze domu przy ulicy Türkenstraße 98 w dzielnicy Maxvorstadt. Pracownia firmującego się jako malarz historyczny Suchodolskiego znajdowała się tuż za rogiem, przy ulicy Georgenstraße 1.[97] W chwili, gdy przy ulicy Türkenstraße zwolniło się mieszkanie na drugim piętrze, Suchodolscy wprowadzili się do niego a dotychczasowe mieszkanie piętro wyżej służyło im jako pracownia.[98] Fotografia Teufla, na której widać tylko mały fragment pomieszczeń pracowni (zdj. nr 18, 19), wskazuje na to, że jej właściciel to uznany malarz i człowiek wielkiego formatu. W pomieszczeniu z wysokimi stiukowymi sufitami dekoracje stanowią barokowe meble, portret piętnastoletniego syna Zygmunta oraz kilka ceramicznych butelek i dzbanów.

 

[92] Notka biograficzna na tymże portalu, pod zakładką Encyclopaedia Polonica. Dostęp w Internecie: https://www.porta-polonica.de/de/lexikon/ejsmond-franciszek-teodor

[93] Księga adresowa miasta Monachium, Rok 1888, część I, s. 70.

[94] Franciszek Ejsmond, Ciche szczęście, 1887, olej na płótnie, 17,5 x 22,8 cm, na portalu Domu Aukcyjnego Agra Art, Warszawa, 1999. Dostęp w Internecie: https://sztuka.agraart.pl/licytacja/7/368

[95] Carl Teufel, Der Genremaler Edmund Harburger in seinem Atelier (Malarz Rodzajowy Edmund Harburger w swojej pracowni), fotografia, 1889; por.: Langer, 1992, s. 37.

[96] Notka biograficzna na tymże portalu, pod zakładką Encyclopaedia Polonica. Dostęp w Internecie: https://www.porta-polonica.de/de/lexikon/suchodolski-zdzislaw

[97] Księga adresowa miasta Monachium, Rok 1885, część III, s. 50.

[98] Księga adresowa miasta Monachium, Rok 1890, część I, s. 160.