Niewiedzial, Katarina

Katarzyna Niewiedział (ur. 1977 r.) – dla dobra liczniejszej rzeszy osób o pochodzeniu migracyjnym w administracji publicznej
 

Katarzyna Niewiedział (Katarina Niewiedzial) pełni od maja 2019 roku funkcję Pełnomocniczki Senatu Berlina ds. Integracji i Migracji (Beauftragte des Berliner Senats für Integration und Migration). Wcześniej, w latach 2014–2019 była pełnomocniczką ds. integracji w największym okręgu miasta – Berlin-Pankow. Pełniąc tę funkcję była pomysłodawczynią poradni „Welcome Center Pankow”, oferującej szeroki zakres wsparcia dla nowych przybyszy. W latach 2007–2014 była prezeską think tanku „Das Progressive Zentrum” (Centrum progresywne). Studiowała europeistykę i politologię na Uniwersytecie w Limerick i na Uniwersytecie Wolnym w Berlinie (FU Berlin). Mając 12 lat wraz z rodziną wyjechała z Gryfina w Polsce do Niemiec. (por. Stefanek, Katarzyna Niewiedział. Polka w służbie migrantom, Porta Polonica 2021)

„W mojej pracy przyświecają mi trzy cele. Pierwszy to wzmocnienie Berlina jako otwartej na świat metropolii wraz z czynnym zwalczaniem rasizmu i uprzedzeń; drugi – konsolidacja wszystkich Berlinek i Berlińczyków oraz tworzenie przestrzeni do współkształtowania rzeczywistości w celu lepszego współżycia; a trzeci to zwiększenie udziału instytucji publicznych i ich atrakcyjności jako pracodawcy dla wszystkich bez względu na wiek, płeć, czy też na pochodzenie – kulturowe, religijne i etniczne”. (Katarzyna Niewiedział)

Poza funkcją Pełnomocniczki Senatu Berlina ds. Integracji i Migracji, jest także pełnomocniczką Polonii w Berlinie. W tej roli reprezentuje interesy mieszkanek i mieszkańców Berlina o polskiej historii migracyjnej. Biorąc pod uwagę bliskość Berlina do Polski Katarzyna Niewiedział jest także zainteresowana wzmacnianiem sieci kontaktów – zwłaszcza na szczeblu samorządowym, czyli na szczeblu kraju związkowego. Opowiada się również za ogólnym wzmocnieniem Polonii w całych Niemczech, szukając współpracy z pełnomocniczkami/pełnomocnikami innych krajów związkowych.

Wraz ze swoim zespołem stanowi integralną część administracji, której zadaniem jest wdrażanie polityki Senatu w praktyce.

„Berlin to miasto napływowe. Symbol postępujących zmian społecznych i partycypacji w społeczeństwie migracyjnym. Co roku przybywają do Berlina dziesiątki tysięcy ludzi z różnych krajów i powodów, a także o różnych uwarunkowaniach. Oni wszyscy powinni – w miarę możliwości od samego początku – mieć szansę jak najszybszego odnalezienia się i poczucia dobrze w nowym otoczeniu. Aby móc im to zapewnić, potrzebujemy w mieście nowoczesnej, zorientowanej na usługi administracji oraz struktur antydyskryminacyjnych, wspierających ludzi, nawet gdy pojawiają się problemy. Przede wszystkim potrzebujemy jednak silnego i aktywnego społeczeństwa obywatelskiego”. (KN)

Dlatego Katarzyna Niewiedział w swojej pracy stawia na kooperację – zarówno z innymi resortami, jak i z wieloma podmiotami miejskiego społeczeństwa obywatelskiego, a zwłaszcza z licznymi berlińskimi organizacjami imigranckimi.

Jej motto – „Nie tylko marudzić, lecz brać się do pracy. Chcę działać na rzecz mojego miasta i jego mieszkańców. Chcę zgłębiać problemy, rozumieć je, po czym szukać rozwiązań. Dla mnie to niezwykle satysfakcjonująca praca. Jest to właśnie to, co mnie codziennie motywuje – w kontakcie z koleżankami i kolegami w berlińskiej administracji, a przede wszystkim we współpracy z nadzwyczaj aktywnym społeczeństwem cywilnym w Berlinie”. (KN)

Aby ułatwić dostęp do jednostek administracji w Berlinie, wpłynęła na przyspieszenie prac nad ustawą o wspieraniu partycypacji w społeczeństwie migracyjnym (Gesetz zur Partizipation in der Migrationsgesellschaft, PartMigG), która powstała przy dużym udziale społeczeństwa obywatelskiego i została uchwalona przez Izbę Deputowanych latem 2021 roku. Ustawa stanowi podstawę prawną mającą na celu kierowanie ofert pracy do nowych grup docelowych. Każda oferta podlega weryfikacji, a każda procedura rekrutacji krytycznej analizie.

„Musimy zadbać o to, aby za pięć, maksymalnie dziesięć lat berlińska administracja zatrudniała znacznie więcej osób z historią migracyjną. Z wielu rozmów z Polkami i Polakami w Berlinie wiem, jak trudny jest dostęp do służby publicznej. Niestety, opowieści innych powstrzymują wielu jeszcze przed aplikowaniem o pracę. Tak nie może być w żadnym przypadku! Praca w służbie publicznej jest nadal atrakcyjna”. (KN)

W Berlinie 37 % wszystkich mieszkańców miasta to osoby z własną bądź rodzinną historią migracyjną lub uchodźczą. W przypadku dzieci i młodzieży ten odsetek jest jeszcze wyższy. „Zasada wolnego dostępu” ma ułatwić dostęp do administracji publicznej i otwierać drzwi do niej. Zasada obejmuje także zapewnienie możliwości zatrudnienia i awansu dla osób zmieniających swoją ścieżkę zawodową. Urzędy i instytucje administracji publicznej są jednak nadal zbyt sztywne i nieelastyczne.

„Wiele się jednak dzieje. Również w tej dziedzinie otworzą się jeszcze dalsze możliwości. Jest jeszcze inny powód, dlaczego taki obrót spraw jest korzystny – w administracji potrzebna jest większa liczba osób o odmiennych doświadczeniach nabytych w różnych biurach i na różnych ścieżkach zawodowych. W tym sensie różnorodność też wyjdzie na dobre. W kraju związkowym Berlin mogę sobie wyobrazić powstanie centralnego Biura Karier (Career Center) dla pracowników administracji publicznej. Obecnie sektor publiczny w Berlinie zatrudnia około 150 000 osób. W następnych latach, z uwagi na zmiany demograficzne, konieczne stanie się obsadzenia bardzo wielu stanowisk pracy. Sektor publiczny jest największym pracodawcą kraju związkowego Berlin, ale jak dotąd nie dysponujemy fizycznym miejscem, w którym można by się informować na temat możliwości kształcenia zawodowego i zatrudnienia. Profile zawodowe powinny być przedstawiane i udostępniane tak, by kandydatki i kandydaci mogli osobiście zapoznać się z danym zawodem. W takim miejscu należałoby wyjaśniać, jakie istnieją ścieżki kształcenia zawodowego lub jakie obowiązują procedury w przypadku tych, którzy pragną zmienić zawód. Takie miejsce, położone w samym sercu miasta, bezpośrednio obok Czerwonego Ratusza (Rotes Rathaus), byłoby widocznym dowodem zaangażowania administracji, służąc dobrym wsparciem na początku kariery zawodowej”. (KN)

Katarzyna Niewiedział jest również wielką zwolenniczką sieci kontaktów i programów mentoringowych. Obie formy działania dodają sił oraz zapewniają dostęp do wiedzy i doświadczeń. Pozwalają wzmocnić poczucie własnej pewności siebie w kontaktach z innymi oraz zwiększają poczucie, że nie jest się samemu.

Jednak jej największym i najważniejszym projektem jest berlińska ustawa partycypacyjna. Wiele krajów związkowych zazdrości jej Berlinowi. Liczne organizacje migracyjne widzą w niej modelowe rozwiązanie dla szczebla federalnego, na którym obecnie rozważa się opracowanie projektu federalnej ustawy partycypacyjnej. Największe wrażenie na Katarzyna Niewiedział wywarł niejako partycypacyjny proces tworzenia ustawy, który w jej odczuciu bardzo ją wzbogacił. Ta współpraca między podmiotami politycznymi, administracyjnymi i społecznymi była niezwykle produktywna i konstruktywna. Teraz nadszedł czas na wprowadzenie w życie ustawy. Jak dotąd wiele już osiągnięto, zwłaszcza jeśli chodzi o instytucje rad doradczych oraz o struktury okręgów administracyjnych. Kolejny krok będzie wymagał cierpliwości i wytrwałości, jeżeli większa liczba osób z historią migracyjną ma mieć łatwiejszy dostęp do pracy w sektorze publicznym i ma w nim otrzymać możliwość długotrwałego rozwoju.

„Cieszę się, że w Berlinie mogę współpracować z wieloma organizacjami migracyjnymi i że udało się zwiększyć wsparcie programu partycypacyjnego. Dzięki temu sytuacja wielu stowarzyszeń migranckich stała się bardziej bezpieczna i stabilna. Oczywiście cieszę się, że z tego obrotu spraw czerpią korzyści również polskie organizacje!” (KN)

Jako pełnomocniczka ds. Polonii w kraju związkowym Berlin, biorąc pod uwagę bardzo liczną społeczność polskiego pochodzenia w Berlinie oraz obecność wielu polskich organizacji migracyjnych, pragnie by specjalnie dla nich powstał odrębny program wsparcia. Kwestia ta została już przyjęta jako punkt porządku dziennego podczas najbliższych negocjacji budżetowych. Poza tym chciałaby w Berlinie stworzyć sieć kontaktów obejmującą polskie organizacje w mieście z innymi społecznościami na obszarze UE. Oprócz tego jest do omówienia także spora ilość wspólnych tematów i okoliczności związanych z migracją tzw. obywatelek i obywateli państw trzecich. Organizacje polskie mają silną bazę, a niektóre mogą powołać się na długą historię i bogate doświadczenie, dlatego życzy sobie, aby to one przejęły inicjatywę i współpracowały z innymi.

„Chciałabym również, aby powstała sieć kontaktów zawodowych dla kobiet z historią migracyjną. Wzory i przykłady takich sieci już istnieją – chociażby sieć stowarzyszenia agitPolska wraz z jego programem mentoringowym. Powinnyśmy jednak zastanowić się nad jeszcze szerszą i bardziej zrównoważoną perspektywą. Migrujące kobiety są wyjątkowo odpowiedzialne i nierzadko doświadczają niecodziennych sytuacji. Wszyscy powinniśmy czerpać z tego korzyści”. (KN)

Wszystkim, którzy zastanawiają się nad pracą w administracji publicznej, a zwłaszcza kobietom, Katarzyna Niewiedział radzi:

„Nie poddawajcie się! Procedury rekrutacyjne trwają długo i są denerwujące. Ale berlińska administracja potrzebuje kobiet o polskiej historii migracyjnej. W porównaniu z ich udziałem w ogólnej liczbie mieszkańców Berlina są one nadal niedostatecznie reprezentowane. Ich punkt widzenia, znajomość języków oraz ich dostęp do grup docelowych sprawiają, że są one potrzebne w biurach urzędów i instytucji państwowych. Na koniec mam dla Was jeszcze jedną radę: budujcie sieci kontaktów i korzystajcie z nich. Nawiązujcie kontakty z kobietami w administracji, a z pewnością otrzymacie cenne wskazówki i rady”. (KN)

Kontakt: integrationsbeauftragte@intmig-berlin.de

Anna Stahl-Czechowska, listopad 2023 r.

(Tekst sporządzony na podstawie wywiadu udzielonego w formie pisemnej.)